მას სჯეროდა, რომ იმ ადამიანთან გამომშვიდობება, რომელიც ამქვეყნად ყველაზე მეტად უყვარდა, მისი ცხოვრების ყველაზე მტკივნეული გამოცდა იქნებოდა.
მაგრამ ის ცდებოდა.
ნამდვილი მიზეზი, რის გამოც ის მასთან დაბრუნდა, მხოლოდ მისი წასვლის შემდეგ გახდა ცნობილი.
წვიმა ჩუმად აკაკუნებდა ჰელენის ნაქირავები ბინის ფანჯარაზე.
ის მარტო იჯდა და უკვე გაციებულ ყავას ურევდა, რომლის ყიდვაც მისი მოკრძალებული ბიუჯეტისთვის ძლივს იყო შესაძლებელი.
სამოცდაცამეტი წლის ასაკში ჰელენი დაბრუნდა ქალაქში, რომელიც ჩვიდმეტი წლის ასაკში დატოვა.
ქუჩები შეცვლილიყო, მაღაზიებს სხვა სახელები ერქვა, ხოლო გამვლელთა სახეები მისთვის უცხო ჩანდა.
მაგრამ ამ ადგილის ჰაერი მაინც ინახავდა მისი ახალგაზრდობის მოგონებებს.
მისი მცირე პენსია ძლივს ჰყოფნიდა ქირასა და საკვებს.
ამიტომ ჰელენმა კარადიდან ძველი დიპლომი გამოიღო, ახალი მედდის ფორმა იყიდა და ადგილობრივ საავადმყოფოში მედდად დაიწყო მუშაობა.
ეს სწორედ ის პროფესია იყო, საიდანაც მრავალი წლის წინ პენსიაზე გავიდა.
დაბრუნება უცნაურად ეჩვენებოდა.
თითქმის აღარაფერი ჰგავდა იმას, რაც ახსოვდა, თუმცა ყველაფერში წარსულის კვალი იგრძნობოდა.
ჰელენი არასოდეს გათხოვილა.
მას არასოდეს ჰყოლია შვილები.
ხანგრძლივი ცხოვრების განმავლობაში მას რამდენიმე რომანი ჰქონდა და რამდენიმე ღირსეული მამაკაცი ცდილობდა მასთან ოჯახის შექმნას.
მაგრამ ვერც ერთმა მათგანმა ვერ დაჩრდილა მისი პირველი სიყვარულის მოგონება.
ნახევარ საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში მისი სახელი ხმამაღლა არ წარმოუთქვამს.
მისი სახელი რიჩარდი იყო.
ისინი ერთმანეთს ჩვიდმეტი წლის ასაკში შეხვდნენ.
ამ ასაკში დაპირებები ურღვევი გგონია, რადგან მთელი გულით გჯერა მათი.
ჰელენი პრესტიჟულ კოლეჯში ჩაირიცხა სხვა ქალაქში.
რიჩარდმა გადაწყვიტა დარჩენილიყო და მამისთვის საოჯახო სახელოსნოში დახმარებოდა.
როდესაც ჰელენი ავტოსადგურზე მიემგზავრებოდა, რიჩარდს თვალებში ცრემლები უბრწყინავდა.
— გთხოვ, ნუ წახვალ, ჰელენ, — შეევედრა.
— უნდა წავიდე, — ჩუმად უპასუხა მან. — ამ შესაძლებლობისთვის ძალიან ბევრი ვიშრომე.
— მაშინ გულს მიტეხ.
ეს იყო ბოლო სიტყვები, რომლებიც ერთმანეთს უთხრეს, სანამ ორმოცდათექვსმეტი წლით დაშორდებოდნენ.
ტელეფონის შეუწყვეტელმა ზარმა მისი მოგონებები შეწყვიტა.
ჰელენმა ჯერ კიდევ ყურმილის აღებამდე იცოდა, ვინ ურეკავდა.
ეს ფილიპი იყო, მისი შორეული ნათესავი.
ამბობდა, რომ მხოლოდ იმის გასაგებად რეკავდა, როგორ იყო მისი საყვარელი ბიძაშვილი.
მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო ოცდაათი წლის განმავლობაში თითქმის არ უსაუბრიათ.
თუმცა მას შემდეგ, რაც ჰელენი ქალაქში დაბრუნდა, ფილიპი ყოველ კვირას ურეკავდა.
მისი ხმა ყოველთვის მეგობრული იყო, მაგრამ მისი კითხვები ჰელენს უხერხულობას უჩენდა.
— ბინა როგორ არის? — ჰკითხა მან. — მხოლოდ ერთი პენსიით ქირის გადახდა ალბათ ძალიან რთულია.
— თავს ვირჩენ.
– მოაწესრიგე შენი დოკუმენტები? ანდერძი? საბანკო ანგარიშები? შენს ასაკში მარტოხელა ქალი ასეთი რაღაცებისთვის მზად უნდა იყოს.
ჰელენი ცდილობდა, ხმა თავაზიანი შეენარჩუნებინა.
– ყველაფერი რიგზეა, ფილიპ.
– ხომ იცი, ჩვენი დეიდის სიკვდილამდე სულ ვეხმარებოდი. მთლიანად მე ვმართავდი მის ფინანსებსა და საქმეებს. ოჯახმა ოჯახზე უნდა იზრუნოს.
ამ სიტყვების შემდეგ ჰელენს ყავა უეცრად გაუმწარდა.
მას გაახსენდა, რომ მათი დეიდა უკიდურეს სიღარიბეში, პატარა ნაქირავებ ოთახში გარდაიცვალა.
– ძალიან კეთილი საქციელი იყო შენი მხრიდან, – უპასუხა მან. – მაგრამ სამსახურისთვის უნდა მოვემზადო.
ჰელენმა ყურმილი მანამდე დადო, სანამ ფილიპი კიდევ რაიმეს ჰკითხავდა.
საავადმყოფოში დეზინფექციის საშუალებების, მედიკამენტებისა და იმ ჩუმი შფოთვის სუნი იდგა, რომელიც თითქოს იქ სამუდამოდ დასახლდა.
იმ დილით ჰელენი თავის ურიკას გრძელ დერეფანში მიაგორებდა და პაციენტების ბარათებს ამოწმებდა.
უკვე დაღლილობას გრძნობდა, მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ ათი საათიც არ იყო.
პალატა №220.
ხანგრძლივი მოვლის განყოფილებაში ახალი ხანდაზმული პაციენტი მიიღეს.
ჰელენი შევიდა პალატაში და ბარათს დახედა.
გვარმა გული აუჩქარა.
რიჩარდი.
როცა საწოლში მწოლიარე მამაკაცს შეხედა, მაშინვე იცნო.
დრომ სახე შეუცვალა, ავადმყოფობამ კანი გაუფერმკრთალა და თვალების ქვეშ ღრმა ჩრდილები გაუჩინა.
მაგრამ ეს ისევ ის თვალები იყო, რომლებიც ორმოცდათექვსმეტი წლის წინ ავტობუსის წასვლას აცილებდნენ.
რიჩარდმა შეხედა და ისე გაუღიმა, თითქოს მთელი ცხოვრება ამ შეხვედრას ელოდა.
– გამარჯობა, ჰელენ, – თქვა ჩუმად.
რამდენიმე წამი ჰელენს სუნთქვა შეეკრა.
ის საწოლთან იდგა, ხელში წნევის საზომი ეჭირა და გრძნობდა, როგორ დაუბრუნდა მთელი წარსული ამ პატარა საავადმყოფოს პალატაში.
– რიჩარდ… – ჩურჩულით თქვა. – ღმერთო ჩემო… რიჩარდ.
იმ დღიდან ჰელენი ყოველთვის პოულობდა მიზეზს, რომ ყოველ ცვლაში მის პალატაში შეევლო.
ხან წამლებს უმოწმებდა.
ხან ახალ წყალს მიუტანდა.
ხან კი უბრალოდ მის გვერდით იჯდა სამუშაოს დასრულების შემდეგ.
რიჩარდმა უთხრა, რომ არასოდეს დაქორწინებულა.
ჰელენმაც აღიარა, რომ ისიც არასოდეს გათხოვილა.
ისინი ჩუმად იცინოდნენ თავიანთ ჭაღარა თმაზე, მტკივან მუხლებზე და იმ გულუბრყვილო ოცნებებზე, რომლებიც ახალგაზრდობაში ჰქონდათ.
ხანდახან უბრალოდ დუმდნენ.
და ეს დუმილი ათწლეულების განშორებას შლიდა.
– ისევ უშაქრო შავ ყავას სვამ? – ჰკითხა ერთხელ.
– დიახ.
– ვიცოდი.
მის სიმშვიდეში რაღაც განსაკუთრებული იყო.
ასეთი დიაგნოზის მქონე პაციენტების უმეტესობა შეშინებული, გაბრაზებული ან სასოწარკვეთილი იყო.
რიჩარდი კი თითქოს სამყაროსთან შერიგებული ჩანდა.
ის ჰგავდა ადამიანს, რომელიც ძალიან დიდხანს ელოდა ერთ უკანასკნელ მოვლენას.
ერთ შუადღეს ფრთხილად ჰკითხა:
– ვინმე ახლობელი გყავს, ჰელენ? ვინმე, ვინც გეხმარება?
– მხოლოდ შორეული ბიძაშვილი, ფილიპი. მას შემდეგ, რაც დავბრუნდი, ძალიან ხშირად მირეკავს.
ერთი წამით რიჩარდის სახე შეიცვალა.
ყბა დაეძაბა.
მაგრამ მალევე დამშვიდდა და საუბრის თემა შეცვალა.
იმ დროს ჰელენი ვერ მიხვდა, რატომ მოახდინა ასეთი რეაქცია.
იმავე კვირაში ფილიპის ზარები კიდევ უფრო გახშირდა.
– ვინმეს ხვდები? – ეკითხებოდა. – შენს ასაკში მარტო არ უნდა იყო.
– ყველაფერი კარგად მაქვს.
– ანდერძი ჯერ კიდევ არ დაგიწერია? შენ გვერდით პასუხისმგებლიანი ადამიანი უნდა იყოს, თუ რამე მოხდება.
– უკვე გითხარი, ფილიპ, ყველაფერი რიგზეა.
ის ეკითხებოდა, რომელ ბანკში ინახავდა თავის მცირე დანაზოგს.
აინტერესებდა, ბინა მის სახელზე იყო თუ არა.
კვლავ ახსენა მათი დეიდა და ამაყად ყვებოდა, როგორ უძღვებოდა მის საქმეებს სიცოცხლის ბოლომდე.
ჰელენმა პირველად იგრძნო, როგორ დაუარა ზურგში ცივმა ჟრუანტელმა.
მაგრამ საკუთარ წინათგრძნობას ყურადღება არ მიაქცია.
ის ხშირად უგულებელყოფდა იმას, რაც დისკომფორტს უქმნიდა.
სამი დღის შემდეგ რიჩარდმა სთხოვა, ახლოს დამჯდარიყო.
მისი მსუბუქი და ცივი ხელი ჰელენის ხელს დაადო.
– ჰელენ, – თქვა სერიოზულად. – სულელურად მეჩვენება, რომ ამას გთხოვ.
– რაც გინდა, მთხოვე.
– მთელი ცხოვრება მიყვარდი.
ჰელენს სუნთქვა შეეკრა.
– ვიცი, რომ ბევრი დრო აღარ დამრჩა, – განაგრძო მან. – მაგრამ არის ერთი ოცნება, რომელიც ყოველთვის მქონდა.
თვალებში პირდაპირ შეხედა.
– გამომყვები ცოლად?
რამდენიმე წამით თითქოს ყველაფერი გაქრა.
ორმოცდათექვსმეტი წლის სინანული, კითხვები და დაკარგული შესაძლებლობები ჰაერში გაიყინა.
მისი გონების ერთი ნაწილი ფილიპის ხმას უსმენდა, რომელიც აფრთხილებდა, სისულელე არ ჩაედინა.
მაგრამ მეორე ხმა — იმ ჩვიდმეტი წლის გოგონასი, რომელიც ოდესღაც იყო — ევედრებოდა, ამჯერად აღარ წასულიყო.
რიჩარდს კიბოს ბოლო სტადია ჰქონდა.
მან იცოდა, რომ კვდებოდა.
ეს მისი უკანასკნელი სურვილი იყო.
– დიახ, – ჩურჩულით თქვა ჰელენმა.
რიჩარდს თვალები ცრემლით აევსო.
ჰელენსაც.
– დიახ, რიჩარდ. ცოლად გამოგყვები.
რიჩარდმა ხელი მაგრად მოუჭირა.
– არ ინანებ, ჰელენ. ამას გპირდები.
მის სიტყვებში რაღაც უცნაური იგრძნობოდა.
ეს უბრალო დამშვიდება არ იყო — ეს გააზრებული და გულწრფელი პირობა იყო.
იმ მომენტში ჰელენს ეგონა, რომ მხოლოდ მათ ქორწინებაზე ლაპარაკობდა.
