შაბათი იდეალურად დაიწყო.
ეზოში გრილის კვამლის, ახლად გათიბული ბალახისა და ვაშლის ღვეზლის სურნელი ტრიალებდა, რომელიც მეზობელმა გამოაცხო. კაცები კამათობდნენ, რამდენ ხანს უნდა დარჩენილიყო სტეიკი ცეცხლზე, ბავშვები წყლის პისტოლეტებით დარბოდნენ გაზონზე, ხოლო ჩემი ქალიშვილი ემა სტუმრებს შორის ქაღალდის გვირგვინით დადიოდა.
მას ეს გვირგვინი ძალიან უყვარდა.
— პრინცესები გვირგვინს არასოდეს იხსნიან, — განაცხადა მან დილით.
— ძილის დროსაც არა?
— განსაკუთრებით ძილის დროს.
ჩემი ქმარი, რაიანი, გრილთან იდგა და მამაჩემის დარწმუნებას ცდილობდა, რომ ხორცს მასზე უკეთ ამზადებდა. ეს კამათი ჩვენი ქორწინების თერთმეტი წლის განმავლობაში გრძელდებოდა და, როგორც ჩანს, გამარჯვებული არასოდეს ეყოლებოდა.
— კიდევ ხუთი წუთი, — თქვა რაიანმა, როცა სტეიკები გადააბრუნა.
— ეს ოც წუთის წინაც თქვი, — შენიშნა მამამ.
— კარგ ხორცს აჩქარება არ უყვარს.
— და მშიერ სტუმრებს?
გამეღიმა და ლიმონათის მოსატანად წავედი.
სწორედ მაშინ ეზოში ჩემი დედინაცვალი შემოვიდა.
მას მარგარეტი ერქვა.
ყოველთვის ჩუმად მოდიოდა, თითქოს ეშინოდა, სხვისი ბედნიერება არ დაერღვია.
მამაჩემთან თხუთმეტი წლის ქორწინების შემდეგაც კი არასოდეს გრძნობდა თავს ჩვენი ოჯახის სრულფასოვან წევრად.
როცა თექვსმეტი წლის ვიყავი, დედა გარდაიცვალა.
ორი წლის შემდეგ მამამ მარგარეტი გაიცნო.
ჯერ კიდევ მის ნახვამდე მძულდა.
უსამართლოდ მეჩვენებოდა, რომ ვიღაც სხვა ჩვენს მაგიდასთან იჯდა, დედაჩემის ფინჯნებს იყენებდა და იმ სახლში ცხოვრობდა, სადაც ჯერ კიდევ მისი სუნამოს სურნელი ტრიალებდა.
მარგარეტს არასოდეს უცდია დედაჩემის ადგილის დაკავება.
არასოდეს.
ავეჯი არ გადაუწყია.
დედაჩემის ნივთები არ გადაუყრია.
არასოდეს უწოდებია ჩემთვის ქალიშვილი.
ყოველთვის ზედმეტად ფრთხილი იყო.
ალბათ სწორედ ამიტომ გაიზარდა ჩვენს შორის კედელი, რომლის დანგრევაც არც ერთმა ჩვენგანმა ვერ გაბედა.
— დაიგვიანე, — უთხრა მამამ, როცა ჭიშკართან მივიდა.
— ცოტათი.
— როგორც ყოველთვის.
მან გაუღიმა და სახლში გამომცხვარი ნამცხვრების პაკეტი გაუწოდა.
ამდენი წლის შემდეგაც კი ისე გამოიყურებოდა, თითქოს ჯერ კიდევ ნებართვას ელოდა სახლში შესასვლელად.
ემა პირველი გაიქცა მისკენ.
— ბებო მეგი!
მარგარეტი ჩაიმუხლა, ჩაეხუტა და ლურჯი ლენტით შეკრული ყუთი მიაწოდა.
შიგნით ხის ჩაის სერვიზი იდო.
— ჩაი დავლიოთ?
— მწვადის შემდეგ.
— ეს უსამართლობაა, — მძიმედ ამოიოხრა ემამ.
შემდეგი რამდენიმე საათი ისე გავიდა, როგორც ყველა ოჯახური შეკრება.
ხმაურით.
აურზაურით.
ძალიან ბევრი საჭმლით.
ძალიან ბევრი ბავშვით.
ძალიან ბევრი მოგონებით.
მარგარეტი სუფრის გაშლაში ეხმარებოდა, ცარიელ ჭიქებს აგროვებდა და სუფრას ასწორებდა, რომელსაც ქარი გამუდმებით აწევას ცდილობდა.
— რატომ არასდროს ისვენებ? — ვკითხე.
მხრები აიჩეჩა.
— ჩვევაა.
— შეგიძლია უბრალოდ დაჯდე.
— ასე უფრო მშვიდად ვარ.
ესეც მისთვის დამახასიათებელი იყო.
მარგარეტი ყოველთვის ახლოს იყო, მაგრამ არასოდეს — ყურადღების ცენტრში.
როცა მზე აუტანლად ცხელი გახდა, ბავშვებმა გასაბერი აუზი მოითხოვეს.
რაიანმა დიდი მრგვალი აუზი ეზოს შუაში გაშალა და წყლით აავსო.
რამდენიმე წუთში უკვე ბავშვების ნახევარი იქ თამაშობდა.
ჩემს გასაკვირად, მარგარეტმაც გადაწყვიტა მათ შეერთებოდა.
მან მსუბუქი მოსასხამი გაიხადა და უბრალო მუქ ლურჯ საცურაო კოსტიუმში დარჩა.
და სწორედ მაშინ მოხდა ყველაფერი.
ემა მოულოდნელად ეზოს შუაში გაჩერდა.
დიდხანს უყურებდა მარგარეტს.
შემდეგ ხელი ასწია და მის მუცელზე მიუთითა.
— დედა!
ყველა შემობრუნდა.
— რა მოხდა?
— მამა ბებიას მუცელში იმალება!
სიჩუმე ჩამოვარდა.
შემდეგ კი ყველამ სიცილი დაიწყო.
მამაჩემი კინაღამ ლიმონათით დაიხრჩო.
— ძალიან ვიმედოვნებ, რომ არა, — თქვა რაიანმა და ხელები ასწია.
ღიმილის შეკავება მეც ვერ შევძელი.
— ემა, საყვარელო, თითით არ უნდა მიუთითო.
მაგრამ ის ისევ მარგარეტს უყურებდა.
— არა, დედა. მამა იქ არის.
— მამა გრილთან დგას.
— არა!
უცებ ტირილი დაიწყო.
არა ისე, როგორც ბავშვები გაფუჭებული სათამაშოს გამო ტირიან.
ეს შიშით სავსე ტირილი იყო.
მან ხელი ჩამჭიდა.
— არ ვიტყუები! შეხედე!
მარგარეტმა დაბნეულმა თავი დახარა.
ახლოს მივედი.
თავიდან ვერაფერი შევნიშნე.
შემდეგ ოდნავ შებრუნდა.
და მაშინ დავინახე.
ნეკნების ქვემოთ, საცურაო კოსტიუმის კიდესთან, ძველი ტატუს ნაწილი ჩანდა.
პატარა შუქურა.
მის გვერდით კი ოდნავ უხეშად დახატული მომღიმარი მზე.
გული გამიჩერდა.
რადგან ეს მზე ვიცანი.
რაიანი მას ყველგან ხატავდა.
ფურცლებზე.
ღია ბარათებზე.
ემას სადილის ქაღალდის პარკებზე.
სააბაზანოს სარკეზე შხაპის შემდეგ.
ეს მისი ნახატი იყო.
მისი პატარა იღბლის სიმბოლო.
ნელა შევხედე ჩემს ქმარს.
გაფითრებული იყო.
ნამდვილად.
— რაიან… — ჩუმად ვთქვი. — რატომ არის შენი ნახატი ჩემი დედინაცვლის სხეულზე?
ეზოში ისეთი სიჩუმე ჩამოვარდა, რომ ნაკვერჩხლების ტკაცუნიც კი ისმოდა.
რაიანმა ერთი ნაბიჯი წინ გადადგა.
— ყველაფრის ახსნა შემიძლია.
ეს ყველაზე ცუდი სიტყვები იყო, რაც შეიძლებოდა ეთქვა.
ყოველთვის.
რადგან ადამიანები ამას მხოლოდ მაშინ ამბობენ, როცა რაღაც საშინელი მოხდა.
მამაჩემი ნელა წამოდგა სკამიდან.
მარგარეტმა პირსახოცი მკერდზე მიიჭირა.
— ეს ის არ არის, რასაც ფიქრობ.
— მაშინ რა არის?
ემა რაიანთან მივიდა და თქვა:
— მამა ამ მზეს ყოველთვის ხატავს.
მან მძიმედ ამოიოხრა.
— დიახ.
სტუმრების სახეებზე გაოცება გამოიხატა.
— ოცი წლის წინ, — დაიწყო რაიანმა, — მოხალისედ ვმუშაობდი ცენტრში, რომელიც ოპერაციის შემდეგ ადამიანებს ეხმარებოდა.
წარბები შევკარი.
ამის შესახებ არასოდეს მოუყოლია.
— იქ არტთერაპიის გაკვეთილებს ატარებდნენ. ადამიანებს სთხოვდნენ დაეხატათ ისეთი სიმბოლოები, რომლებიც მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ საკუთარი სხეულის მიღებაში დაეხმარებოდათ.
მარგარეტი ნელა დაჯდა.
— მახსოვხარ, — ჩურჩულით თქვა.
რაიანმა გაკვირვებით შეხედა.
— მართლა?
— ხელები სულ საღებავით გქონდა დასვრილი.
უნებლიეთ გაეღიმა.
— ჰო… ეს ნამდვილად მე ვარ.
მამაჩემი მონაცვლეობით უყურებდა ორივეს.
— მოითმინეთ… ერთმანეთს იცნობდით?
— არა, — ერთდროულად უპასუხეს.
მარგარეტმა ტატუს თითები გადაუსვა.
— მაშინ რთული ოპერაცია გავიკეთე. უზარმაზარი ნაიარევი დამრჩა. სარკეში საკუთარი თავის დანახვაც აღარ შემეძლო.
მამაჩემი გაშეშდა.
— ეს არასოდეს გითქვამს.
სევდიანად გაუღიმა.
— არ მინდოდა, ვინმეს შევებრალებინე.
რაიანმა განაგრძო:
— ერთ-ერთ შეხვედრაზე ყველას ვთხოვე, იმედის სიმბოლო დაეხატა.
— შენ კი შუქურა დახატე, — დაასრულა მარგარეტმა.
მან პირსახოცი ჩამოსწია.
შუქურის ქვემოთ ძლივს იკითხებოდა სიტყვები:
„განაგრძე ნათება.“
ვიგრძენი, როგორ შეიცვალა ჩემში რაღაც.
ოცი წლის წინ იმ ახალგაზრდა ბიჭმა, რომელიც ერთ დღეს უნდა შემხვედროდა და შემყვარებოდა, დაეხმარა ქალს, რომლის მიღებაც ამდენი წლის განმავლობაში ვერ შევძელი.
რამდენად მცირე იყო ასეთი დამთხვევის ალბათობა?
— ეს ნახატი შეინახე? — ჰკითხა რაიანმა.
მარგარეტმა ცრემლიანი ღიმილით უპასუხა.
— მახსენებდა, რომ გადავრჩი.
არავინ არაფერი თქვა.
ბავშვებიც კი გაჩუმდნენ.
და უცებ მივხვდი, რომ პირველად ვუყურებდი მას არა როგორც ქალს, რომელმაც მამაჩემი შეირთო.
არამედ როგორც ადამიანს.
შეშინებულს.
მარტოსულს.
ადამიანს, რომელსაც ოდესღაც ყველაფრის დაკარგვის ეშინოდა.
მაგრამ ერთი კითხვა მაინც არ მასვენებდა.
— მაშინ რატომ არასოდეს შემიყვარე?
მარგარეტი შეკრთა.
— რა?
— ყოველთვის დისტანციას იცავდი. ადრე მიდიოდი. დღესასწაულებს თავს არიდებდი. მთელი ცხოვრება მეგონა, რომ გძულდი.
ცოტა ხანს დუმდა.
შემდეგ კი ისეთი რამ თქვა, რასაც ვერასოდეს წარმოვიდგენდი.
— იმიტომ, რომ მეშინოდა.
— ჩემი?
— იმის, რომ ვერასოდეს მაპატიებდი, შენი დედა რომ არ ვიყავი.
ყელში ბურთი მომაწვა.
— პირველად რომ დაგინახე, კიბეზე იჯექი, დედაშენის მწვანე სვიტერი გეცვა, ტიროდი და მისი ფოტო გეჭირა ხელში. მაშინ მივხვდი, რომ მის ადგილს ვერასოდეს დავიკავებდი.
თავი დახარა.
— ამიტომ გადავწყვიტე, რომ სულ მცირე მაინც არ გეტკინა.
ყველა ის წელი გამახსენდა.
ყავისფერ ქაღალდში შეფუთული საჩუქრები, რადგან დედაჩემიც ასე აკეთებდა.
მისი რეცეპტებით გამომცხვარი ნამცხვრები.
ჩემი სკოლის დამთავრების ფოტოები, რომლებზეც მარგარეტი ყოველთვის გვერდით იდგა.
ამდენი წლის განმავლობაში მისი სიფრთხილე გულგრილობად მიმაჩნდა.
მაგრამ იქნებ ისიც ზუსტად ისე ეშინოდა, როგორც მე.
ემა მარგარეტთან მივიდა და კალთაში ჩაუჯდა.
— ბებო, ის შუქურა ისევ ანათებს?
მარგარეტმა ცრემლებით სავსე თვალებით გაიღიმა.
— მგონი, კი.
— კარგია, — სერიოზულად დაუქნია თავი ემამ. — რადგან ოჯახს სინათლე სჭირდება.
იმ საღამოს სტუმრები ჩვეულებრივზე გვიან წავიდნენ.
რაიანი ისევ გრილთან იდგა.
მამაჩემს მრავალი წლის შემდეგ პირველად ეჭირა მარგარეტის ხელი.
ემა კი სახლის წინ ბილიკზე ცარცით ხატავდა.
როცა მივუახლოვდი, თავისი ნახატი მაჩვენა.
ნახატზე დიდი შუქურა იყო.
ოთხი ზრდასრული.
და პატარა გოგონა გვირგვინით.
— ეს რა არის? — ვკითხე.
გაიღიმა.
— ოჯახი.
და თხუთმეტი წლის შემდეგ პირველად, ამ სიტყვამ ტკივილი აღარ მომაყენა.
