Mən həmişə özümü ağıllı və mehriban bir insan hesab edirdim. Yeni qonşulara peçenye aparan, məhəllənin təmizlənməsində iştirak edən, sakinlərin yığıncaqlarında mehriban gülümsəyən, hətta Peterson xanım artıq dördüncü aydır ki, poçt qutularının hündürlüyündən şikayət edəndə belə.
Ərim Paul tez-tez deyirdi ki, mən çox yaxşıyam, bəzən hətta öz ziyanıma. Amma hər kəsin səbrinin bir həddi var. Mənim həddim cırıq qara zibil torbası şəklində ortaya çıxdı. John üç il əvvəl qarşımızdakı evə köçdü — kolonial üslubda, mavi rəngdə.
Əvvəlcə hər şey qaydasında idi. Amma zibilin aparıldığı günlərdə aydın olurdu ki, Johnun “təmizlik” anlayışı olduqca qəribədir.
Bizim məhəllədə hər evin öz zibil qabı var idi — John istisna olmaqla. O, sadəcə olaraq, almaqdan imtina edirdi.
— Bu, pul itkisi olar — bir dəfə onun bunu cənab Rodrigueza izah etdiyini eşitdim. — Zibilçilər onsuz da aparacaqlar, fərqi yoxdur nədədir.
John sadəcə qara torbaları səki kənarına qoyurdu. Yalnız zibilin aparıldığı günlərdə yox, ürəyi istəyəndə. Bəzən günlərlə orada qalırdılar, yandırıcı günəş altında pis qoxu yayır və asfalta sızırdılar.
— Ola bilsin ki, hələ bu şəhərətrafı ritmə öyrəşməyib — Paul optimist olmağa çalışdı. — Gəlin ona vaxt verək.
Üç il keçdi və heç nə dəyişmədi — qonşuların artan narazılığından başqa.
Keçən yaz Paul ilə mən bütün həftəsonunu eyvanımızın önündə çiçəklər əkərək keçirdik: ortanca, begonya, lavanda — səhərlərimizi ətrə bürüməli idilər. Amma bunun əvəzinə, çiçəklərin şirin ətri daim Johnun zibilinin iyilə yarışmalı olurdu.
— Daha dözə bilmirəm — şənbə günü fincanımla yüngülcə taqqıldadaraq dedim. — Öz eyvanımızdan zövq almaq mümkün deyil.
Paul ah çəkdi: — Bəs nə təklif edirsən? Onsuz da onunla üç dəfə danışmağa cəhd etmişik.
Bu doğru idi. Hər üç dəfə John “həll edəcəyinə” söz vermişdi, amma heç nə dəyişməmişdi.
— Bəlkə qonşularla birləşməliyik? — təklif etdim. — Birlikdə daha çox şey edə bilərik.
Məlum oldu ki, əsəblərinin son həddinə gələn tək mən deyilmişəm.
Miller xanım, təqaüdçü, məni poçt qutusu yanında saxladı:
— Amy, canım — başladı — Johnun zibili artıq dözülməzdir. Baxter onu hər gün evə daşıyır — o, öz yorkşir teriyerinə işarə etdi. — Dünən yarı çürümüş toyuq budu tapdı! Baxter xəstələnə bilərdi!
Rodriguezlər isə daha çox əziyyət çəkirdilər. Onların üç kiçik uşağı var idi və həyətləri birbaşa Johnun torpağı ilə həmsərhəd idi. Daim uşaq meydançasından zibil yığmalı olurdular: qablaşdırmalar, salfetlər, boş butulkalar.
— Elena qum qutusunda istifadə olunmuş yara bağı tapdı — dedi Rodriguez xanım. — Təsəvvür edə bilirsən? Yara bağı! Kimin isə zibillərindən!
Adətən sakit olan Peterson cənab da şikayətlənirdi: bu həftə üç dəfə Johnun tulladığı broşürləri öz qızılgül gülbəzlərindən çıxarmalı olmuşdu.
— Bununla bağlı nəsə edilməlidir — qətiyyətlə dedi. — Məhəlləmiz daha yaxşısına layiqdir.
Başımı tərpətdim, Johnun səki kənarında qoyduğu yeni qara torbaya baxaraq. Nazik plyonka içindəkiləri güclə saxlayırdı. Turş qoxu küçəyə yayılmışdı və instinktiv olaraq ağzımı əllə örtdüm.
Əvvəlcə xəbərdarlıq adi görünürdü — telefonda gecə 70 km/saatadək güclü külək olacağı yazılmışdı. Paul ilə mən eyvandakı mebelləri möhkəmləndirdik, gülləri içəri götürdük, buna ciddi fikir vermədik.
Amma səhər saat altıda qaçışımı bütün məhəlləyə “zibil hücumu” kəsdi.
Külək təkcə əsirdi yox — sanki xüsusi zövqlə Johnun torbalarını dağıdırdı. Plastik parçalar ağaclarda qəribə bayraqlar kimi dalğalanırdı. Pitsa qutuları çəmənlikləri örtmüş, butulkalar küçələr boyu diyirlənirdi.
Və o qoxu… İlahi, o qoxu. Nəsə açıq-aşkar çürümüşdü, zibillərin qalıqları hər yerdə idi.
— Paul! — evə qayıdaraq qışqırdım. — Bunu görməlisən!
Ərim xalatda göründü, zərərin miqyasını qiymətləndirərək:
— Tanrım… hər yerdədir…
Və həqiqətən də. Küçədə bircə həyət belə toxunulmamış qalmamışdı.
Rodriguez cənab artıq pijamada uşaq hovuzlarından kağız dəsmalları yığırdı, üzündə ikrah ifadəsi vardı.
Miller xanım eyvanda dayanmışdı, lazanya qalıqlarının onun ortancalarına qonmasına baxırdı.
— Bu artıq son damladır — pıçıldadım, bağ əlcəklərimə uzanaraq. — Onun yanına gedirik.
Paul qəmgin halda başını tərpətdi və biz qonşularla birlikdə Johnun evinə yollandıq. Daha beş sakin də bizə qoşuldu.
Qapını möhkəm döydüm. John bir neçə dəqiqədən sonra açdı, bizim dəstəyə təəccüblə baxdı.
— Sabahınız xeyir — mızıldandı.
— John — başladım — çöldə nə baş verdiyini gördünmü?
O, küçəyə boylandı, gözləri böyüdü.
— Ah, dünən gecə güclü külək, hə?
— Bu, sənin zibilindir — dedi Miller xanım. — Hamısı. Hər yerdə.
John çiyinlərini çəkdi: — Təbiət, nə etmək olar?
— Onları yığışdıra bilərsən — dedi Rodriguez cənab. — Bu, sənin zibilindir.
O, qapı kənarına söykəndi: — Mən küləyi yaratmamışam. Əgər sizi əsəbiləşdirirsə — özünüz yığın.
Qəzəbi hiss etdim: — Doğrudan? Sənin zibillərin bizim həyətlərimizdədir, çünki hamı kimi zibil qabı istifadə etməkdən imtina edirsən!
— Dediyim kimi — John təkrarladı — bu, mənim günahım deyil, küləyindir.
— Bu qəbuledilməzdir! — pıçıldadı Miller xanım.
Qapını bağlamağa hazırlaşırdı: — Təmizliyə uğurlar, mən məşğulam.
Qapı çırpılanda içimdə bir əminlik hiss etdim: o, hələ peşman olacaq.
Biz təmizləməyə başladıq, amma təbiət John üçün dərsi hələ bitirməmişdi.
Ertəsi səhər Paulun pəncərə yanındakı gülüşü məni oyatdı:
— Amy, bax! Karma var imiş!
Dərhal qalxdım və durbini götürdüm. Johnun həyətində — bütün bir rakun ailəsi zibilləri qarışdırırdı. Böyük və kiçik, üzlərindəki xarakterik maskalarla, qarışıqlığı əsl sənətə çevirirdilər. Yarımçıq yemək qalıqları strateji şəkildə səpələnmiş, sümüklər və stəkanlar bəzək kimi düzülmüşdü.
Ən önəmlisi — Johnun hovuzu indi zibillərlə, yemək qalıqlarıyla və rakun izləriylə dolu üzən bir adaya çevrilmişdi.
— İlahi — pıçıldadım, seyr edərək.
John pijamada həyətə qaçdı, rakunlara qışqıraraq. Onlar isə, tamamilə laqeyd, yavaş-yavaş uzaqlaşdılar.
Ehtiyatla eyvanımıza çıxdım:
— Kömək edim? — qışqırdım.
John yalnız başını yellədi, süpürgə və çöp qabını götürərək təmizləməyə başladı. Hər hərəkəti ona ağır gəlirdi.
Üç gün sonra iki böyük, möhkəm bağlanmış zibil qabı ilə bir yük maşını gəldi. Biz bunun haqqında heç vaxt danışmadıq. O, heç vaxt günahını etiraf etmədi.
O vaxtdan bəri onun zibilləri hər çərşənbə axşamı səliqəli şəkildə qablarına atılır, möhkəm bağlanır.
