ორი კვირა საავადმყოფოში გავატარე, მაგრამ ჩემმა ქმარმა ერთხელაც არ მომინახულა. როდესაც ბოლოს სახლში დავბრუნდი და შესასვლელი კარი გავაღე, იმან, რაც დავინახე, ადგილზე გამყინა.
ორი კვირა საავადმყოფოში გავატარე, სადაც მძიმე ოპერაციის შემდეგ ვმკურნალობდი. მთელი ამ ხნის განმავლობაში ჩემმა ქმარმა ერთხელაც არ მომინახულა. ჩემს შეტყობინებებს პასუხობდა, მაგრამ ყოველ ჯერზე თავს არიდებდა იმის ახსნას, რატომ არ მოდიოდა. როდესაც საბოლოოდ გამომწერეს, უკვე ყველაზე უარესისთვის ვიყავი მზად. თუმცა, როცა ჩვენი სახლის კარი გავაღე, ისეთი რამ დავინახე, რომ სიტყვები აღარ მყოფნიდა.
მე და როუანი ოცი წელი ვიყავით დაქორწინებულები. ამ ორი ათწლეულის განმავლობაში უსიტყვოდ გავუგეთ ერთმანეთს და იმდენი განსაცდელი ერთად გადავიტანეთ, რომ გვეგონა, ვეღარაფერი გაგვაკვირვებდა.
სწორედ ამიტომ, რაც ხდებოდა, სრულიად აუხსნელი იყო.
რამდენიმე კვირით ადრე მოულოდნელად ისეთი ძლიერი მუცლის ტკივილი დამეწყო, რომ ფაქტობრივად ორად მოვიკეცე. გადაუდებელი გამოკვლევების შემდეგ ექიმებმა აღმოაჩინეს სერიოზული დაავადება, რომელიც დაუყოვნებლივ ოპერაციას საჭიროებდა.
ოპერაციამდე დღეები შიშით იყო სავსე, მაგრამ როუანი ერთი წუთითაც არ მშორდებოდა.
ოპერაციის დილით, საოპერაციოში გადაყვანამდე, ხელები ისე ძლიერ მიკანკალებდა, რომ ვერ ვამშვიდებდი. ის საწოლთან იჯდა და ჩემს ხელებს მაგრად უჭერდა.
— ძალიან მეშინია, რო, — ჩავიჩურჩულე.
— შენ ყველაზე ძლიერი ქალი ხარ, ვისაც კი ვიცნობ, — მითხრა ჩუმად. — და არსად მივდივარ.
ოთახში ექთანი კლარა შემოვიდა.
— დოქტორი ევანსი ჩვენი საავადმყოფოს საუკეთესო ქირურგია, ბევერლი.
— როგორც კი ოპერაცია დასრულდება, მაშინვე მეტყვით? — ჰკითხა როუანმა.
— რა თქმა უნდა. როგორც კი პოსტოპერაციულ პალატაში გადაიყვანენ.
მან კიდევ ერთხელ შემომხედა.
— სამ საათში, როცა თვალებს გაახელ, პირველი ადამიანი, რომელსაც დაინახავ, მე ვიქნები.
— მპირდები?
— ჩემს სიცოცხლეს გეფიცები. იმ საშინელ საავადმყოფოს ყავასაც კი მოგიტან.
საოპერაციოში გადამიყვანეს.
მაგრამ ყველაფერი გეგმის მიხედვით არ წარიმართა.
ოპერაციის დროს სერიოზული გართულებები განვითარდა. მოსალოდნელზე ბევრად დიდხანს ვიყავი უგონოდ.
როცა ბოლოს გონს მოვედი, ყელი საშინლად მეწვოდა, თავი კი უსაშველოდ მტკიოდა.
— როუან?..
— მე ვარ, კლარა, — მითხრა ექთანმა ნაზად. — ახლა პოსტოპერაციულ პალატაში ხართ.
— ჩემი ქმარი სად არის?
მან რამდენიმე წამით დუმილი შეინარჩუნა.
— ამჟამად აქ არ არის.
ვიგრძენი, როგორ შემეკუმშა გული.
— მაგრამ ხომ დამპირდა…
— მოსაცდელი შევამოწმეთ. იქ არავინ იყო.
აკანკალებული ხელებით მისი ნომერი ავკრიფე.
მხოლოდ მესამე ზარის შემდეგ მიპასუხა.
— ბევერლი…
მისი ხმა დაღლილი და უცნაურად უცხო იყო.
— კარგად ვარ, — სწრაფად თქვა. — ყველაფერს მოგვიანებით აგიხსნი. ახლა ყველაზე მნიშვნელოვანი შენი გამოჯანმრთელებაა.
— როუან… კინაღამ მოვკვდი…
— ვიცი…
ზარი შეწყდა.
მომდევნო ცამეტი დღის განმავლობაში ყველაფერი იგივე იყო.
მოკლე შეტყობინებები.
ბუნდოვანი პასუხები.
და ერთი ფრაზა, რომელსაც გამუდმებით იმეორებდა:
„მალე ყველაფერს აგიხსნი.“
საღამოობით ტელეფონში ჩვენი სახლის ფოტოებს ვხსნიდი და ვფიქრობდი, საერთოდ თუ ვიცნობდი ჩემს ცხოვრებას, როცა იქ დავბრუნდებოდი.
კლარა ცდილობდა ჩემთვის მხარი დაეჭირა. მედიკამენტებს მაძლევდა, მორიგეობის შემდეგაც რჩებოდა, გვერდით მიჯდებოდა და მელაპარაკებოდა, რომ ასე მარტოსულად არ მეგრძნო თავი.
ერთ საღამოს ჩუმად მითხრა:
— ოპერაციამდე ის მთლიანად ერთგული იყო თქვენ მიმართ. რაღაც ძალიან საშინელი უნდა მომხდარიყო.
— ან სხვა ქალი გამოჩნდა — მწარედ ვუპასუხე.
ფრთხილად შემომხედა.
— მართლა ასე ფიქრობთ?
დიდხანს ვდუმდი.
— უკვე აღარ ვიცი, რა დავიჯერო…
საბოლოოდ გამოწერის დღეც დადგა.
ორი კვირის განმავლობაში ასჯერ მაინც გავიმეორე გონებაში ჩვენი საუბარი.
ვიცოდი, რა კითხვებს დავსვამდი.
და რომელი გამართლება არ უნდა მიმეღო.
ოცი წლის ერთად ცხოვრების შემდეგ ის მაშინ გაქრა, როცა ყველაზე მეტად მჭირდებოდა.
შევაღე შესასვლელი კარი.
და მაშინვე დამავიწყდა ყველა წინასწარ მომზადებული სიტყვა.
ჩვენი სახლი შეცვლილი იყო.
ძველი ყვავილებიანი შპალერი აღარ იყო.
მის ნაცვლად კედლები თბილ, ნაზ ყვითელ ფერში იყო შეღებილი — ზუსტად ის ფერი, რომელიც ერთხელ ჟურნალში ვაჩვენე როუენს და ვუთხარი:
„ძალიან ძვირია… იქნებ ოდესმე…“
ძველი მოციმციმე ლამპა ახალ ჭაღს ჩაენაცვლა.
უბრალო.
ელეგანტური.
ზუსტად ისეთი, როგორსაც თავად ავირჩევდი.
ნელა წინ წავედი.
დერეფანში მჭრელი ფიცარი, რომელსაც თერთმეტი წელი ვედრებოდი, აღარ იყო.
მისაღების ჭერზე ბზარი, რომელსაც ყოველ ზამთარს ვაკვირდებოდით, საგულდაგულოდ იყო შეკეთებული.
კედლებზე გაჩნდა წიგნების თაროები, რომლებზეც წლები ვოცნებობდით.
ხეს ხელი გადავუსვი.
საკუთარ თვალებს არ ვუჯერებდი.
სამზარეულოც შეცვლილი იყო.
მუქი კარადები აღარ იყო.
გაფუჭებული უჯრა, რომლის შეკეთებას თითქმის ათი წელი ვთხოვდი, შეცვლილი იყო.
სამზარეულოს ზედაპირი სრულიად ახალი იყო.
კუნძულზე პატარა ბარათი იდო.
მაშინვე ვიცანი ჩემი ქმრის ხელწერა.
„ყვითელ ფერზე მართალი იყავი. მართლა დილას ჰგავს.“
ორჯერ წავიკითხე ეს სიტყვები.
და ვიგრძენი, როგორ ნელ-ნელა ქრება ჩემი ბრაზი.
საძინებელში კედლები თეთრი იყო — ზუსტად იმ ფერში, რომელიც გადმოსვლის პირველი დღიდან მინდოდა.
ღამის მაგიდაზე კიდევ ერთი ბარათი იდო.
„საუკეთესო ბალიში ყოველთვის შენ გეკუთვნოდა. არ ვიცი, რატომ გავიგე ეს მხოლოდ ახლა.“
საწოლზე ჩამოვჯექი.
მის სამუშაო პერანგს ხელი მოვკიდე.
მთლიანად გამხმარი საღებავით იყო დაფარული.
მაგიდაზე იყო სამშენებლო მაღაზიების, სანტექნიკოსებისა და ოსტატების ქვითრები.
ყველა იმ ორი კვირის განმავლობაში გამოწერილი, როცა საავადმყოფოში ვიყავი.
ის სახლში უსაქმოდ არ იჯდა.
მუშაობდა.
ყოველდღე.
ფანჯარასთან გაჩნდა საკითხავი კუთხე.
ზუსტად ისეთი, როგორიც ოდესღაც 2009 წელს ფურცელზე დავხატე და მერე უჯრაში შევინახე, რადგან არაპრაქტიკულ ოცნებად მივიჩნიე.
თაროები.
რბილი სკამი.
იდეალური დღის სინათლე.
ბალიშზე კიდევ ერთი წერილი იდო.
„ეს ნახაზი 2009 წელს მაჩვენე. შევინახე.“
ცრემლები მომადგა თვალებზე.
გავედი ავტოფარეხში.
ყველგან ეყარა ხელსაწყოები, მასალების ყუთები და სამშენებლო არეულობა.
მაგრამ ჩემი ყურადღება სრულიად სხვა რამემ მიიპყრო.
სამუშაო მაგიდის კიდეზე იდგა სამი პლასტმასის ჩანთა.
დალუქული.
ეტიკეტებით.
შიგნით იყო:
რბილი დათუნია,
ბარათი წარწერით „სწრაფად გამოჯანმრთელდი“,
და შოკოლადების ყუთი.
ერთ ჩანთაზე ქვითარი იყო მიმაგრებული.
საჩუქრების მაღაზია…
საავადმყოფოს გვერდით.
თარიღი — ოპერაციის მესამე დღე.
ის იქ იყო.
მოვიდა.
საავადმყოფოში შევიდა.
საჩუქრები იყიდა.
მაგრამ ჩემს პალატაში არასდროს შემოსულა.
ავტოფარეხის შუაში ვიდექი დათუნიით ხელში და პირველად დავიწყე გაგება.
ორი კვირის განმავლობაში ვფიქრობდი, რომ აღარ ვაინტერესებდი.
სიმართლე სრულიად სხვაგვარი აღმოჩნდა.
უკანა კარზე კიდევ ერთი ბარათი ეკიდა.
„გადი გარეთ. ბოდიში, რომ ამდენი დრო დამჭირდა.“
გავაღე კარი.
ბაღი მთლიანად შეცვლილი იყო.
ახალი ბილიკი.
შეკეთებული ჭიშკარი.
და წინ დავინახე…
მცირე მინის დამატება.
მზიანი ვერანდა.
იგივე, რომელსაც ქორწინების დასაწყისიდან მპირდებოდა.
კარის ჩარჩოზე კიდევ ერთი ბარათი იყო.
„ზუსტად ასე აღწერე, როცა 31 წლისები ვიყავით. თითოეული სიტყვა მახსოვდა.“
გავაღე კარი.
შიგნით, დასაკეც სკამზე ეძინა როუანს.
ჩაცმული იყო გამშრალი საღებავით დასვრილი ტანსაცმლით.
ირგვლივ ეყარა გეგმები, ქვითრები და დოკუმენტები.
ფრთხილად შევეხე მხარზე.
უეცრად გამოეღვიძა.
შემომხედა.
ერთი წამით შვება დაეტყო სახეზე.
შემდეგ ჩემი გამომეტყველება შენიშნა.
— ბევ?..
— ორი კვირა, როუან…
ნელა წამოდგა.
— ვიცი…
— შენ დამპირდი, რომ აქ იქნებოდი, როცა თვალებს გავახელდი.
არ უცდია თავის გამართლება.
ისევ დაჯდა.
თავი დახარა.
და სიმართლე მითხრა.
ოპერაციის შემდეგ დღეს საავადმყოფოში მოვიდა.
გაიგო გართულებების შესახებ.
ჩემს პალატასთან ავიდა.
დამინახა მილებში, აპარატებსა და სადენებში.
და უფრო მეტად შეეშინდა, ვიდრე ოდესმე.
შებრუნდა.
ორი საათი მანქანაში იჯდა.
ღამე სახლში, ეზოს წინ ფურგონში გაატარა.
მეორე დღეს ისევ მოვიდა.
დერეფანში ავიდა.
ორმოცი წუთი იჯდა იქ.
და ისევ წავიდა.
ასე ხდებოდა ყოველდღე.
— ერთხელ შენი სართულიც ავიარე — ჩუმად თქვა. — მედდების პოსტიც ვნახე… მაგრამ ისევ წავედი.
თვალი დახარა.
— მესამე დღეს ვიყიდე დათუნია, ბარათი და შოკოლადი. ვფიქრობდი, თუ საჩუქარი მექნებოდა, თავს შევაიძულებდი შესვლას. მაგრამ… ვერ შევძელი.
ვუყურებდი მის ხელებს, რომლებიც კანკალებდა.
— ვიცოდი, რომ არასწორად ვიქცეოდი. ყოველდღე ვიცოდი. მაგრამ ვერ გიყურებდი ასეთ მდგომარეობაში… და თან ვერაფერს ვაკეთებდი.
ღრმად ამოისუნთქა.
— მაშინ გადავწყვიტე, გამეკეთებინა ერთადერთი რამ, რაც კიდევ შემეძლო.
შემომხედა.
— ოცი წელი ვამბობდით „ოდესმე“. ყველაფერს ვდებდით მომავალში. და მაშინ ვიფიქრე… თუ ეს „ოდესმე“ აღარ იქნება? თუ დაგკარგავ?
სიჩუმეში მოვავლე მზერა მზიან ვერანდას.
ყვითელ კედლებს.
კითხვის კუთხეს.
ჩვენი ოცნების სახლს.
და დათუნიას, რომელიც ამდენი ხანი ავტოფარეხში ელოდა.
ის არასდროს შეწყვეტდა ჩემს სიყვარულს.
უბრალოდ შიშმა გააქვავა.
— ორივეს გვეშინოდა — ჩუმად ვთქვი. — უბრალოდ სხვადასხვა რამის.
შემომხედა.
მის წინ ჩამოვჯექი.
ახალი ვერანდის მინებს მიღმა ოქროსფრად ბრწყინავდა საღამოს ბაღი.
დიდხანს ვიჯექით უბრალოდ სიჩუმეში.
და ეს საკმარისი იყო.
რამდენიმე კვირის შემდეგ ისევ იმავე სავარძლებში ვისხედით.
ბაღი ყვავილებით იყო სავსე.
კითხვის კუთხე ჩემი საყვარელი ადგილი გახდა.
კლარა ორჯერ გვესტუმრა.
ყოველ ჯერზე როუანი ყავას უკეთებდა და ეკითხებოდა მის პაციენტებზე.
რადგან ის ყოველთვის ასეთი ადამიანი იყო.
ადამიანი, რომელიც კინაღამ დავკარგე — არა სიყვარულის ნაკლებობის, არამედ სიჩუმისა და შიშის გამო.
— და ახლა? — ვკითხე ერთ დღეს.
გადახედა ვერანდას, ბაღს და ჩვენს სახლს.
შემდეგ მტკიცედ მომიჭირა ხელი.
— ახლა ვწყვეტთ „ოდესმე“-ს თქმას.
— და უბრალოდ ვიწყებთ ცხოვრებას.
გარეთ ბაღი ჩუმად ყვაოდა.
ნამდვილი.
ცოცხალი.
ჩვენი.
